Η νέα σχολική χρονιά 2025-2026 ξεκίνησε όμως δυστυχώς σε αρκετά χωριά της Γορτυνίας το κουδούνι δεν χτύπησε. Σχολεία που για χρόνια αποτέλεσαν κέντρα μάθησης και ζωής για τις τοπικές κοινωνίες, παραμένουν κλειστά λόγω της συνεχιζόμενης μείωσης του μαθητικού πληθυσμού.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, στην Αρκαδία το σχολικό έτος 2014-2015 είχαν εγγραφεί στην Α΄ Δημοτικού 698 παιδιά. Φέτος, το 2025-2026, οι εγγραφές μειώθηκαν στις 483, αριθμός που αποτυπώνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη δημογραφική συρρίκνωση και την ερημοποίηση των χωριών.
Όπως σημειώνουμε κάθε χρόνο τέτοια εποχή στην εφημερίδα «Γορτυνία», η εικόνα είναι αποκαλυπτική:
Έχουν καταργηθεί κατά καιρούς, λόγω έλλειψης μαθητών, 113 Δημοτικά Σχολεία, 5 Γυμνάσια και 2 Λύκεια. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Δ.Ε. Ηραίας, όπου σήμερα δεν λειτουργεί κανένα σχολείο, ενώ παλαιότερα λειτουργούσαν… 21!
Τα καταργηθέντα σχολεία
♦ ΓΥΜΝΑΣΙΑ: Δημητσάνας, Λαγκαδίων, Κοντοβαζαίνης, Βαλτεσινίκου και Ελληνικού
♦ ΛΥΚΕΙΑ: Δημητσάνας και Λαγκαδίων
ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΑΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:
– ΒΥΤΙΝΑΣ: Πυργακίου, Νυμφασίας, Ελάτης, Παναγίτσας, Καμενίτσας, Καρβουνίου, Λάστας, Μαγουλιάνων (8).
– ΓΟΡΤΥΝΟΣ: Ατσιχώλου, Ζώνης, Κυπαρισσιών, Κουρουνιού, Κατσίμπαλι, Μαυριών, Σαρακινίου, Κρυονερίου, Παλαιοκάστρου Κοτυλίου, Βλαχόρραφτη (11)
-ΔΗΜΗΤΣΑΝΑΣ : Παλαιοχωρίου, Ζυγοβιστίου, Ράδου, Καρκαλού, Ζάτουνας, Μάρκου, Ρζοσπηλιάς, Παναγιάς, Μελισσόπετρας (9).
-ΗΡΑΙΑΣ: Παλούμπα, Αγ. Ιωάννου, Αετορράχης, Κοκκινορράχης, Οχθίων, Χρυσοχωρίου, Κακουραίίκων, Κοκκορά, Λουτρών , Παρνασσού, Λώτη, Αγιονερίου, Λυσσαρέας, Πυρί, Αγάλω, Σαρακινίου, Σέρβου, Ψαρίου, Αράχωβας, Ράφτη, Λιοδώρας. (21)
-ΚΛΕΙΤΟΡΟΣ: Ολομάδων, Κερπινής, Αγριδίου, Θεοκτίστου, Δράκοβουνίου, Μυγδαλιάς, Πουρναριάς, Μουριάς, Ξηροκαρύταινας, Πρασίνου, Παλαιοπύργου (11).
-ΚΟΝΤΟΒΑΖΑΙΝΑΣ: Βάχλιας, Πέρα Βάχλιας, Καρδαριτσίου, Απόσκιας, Σούδελης, Πελεκίου, Παραλογγών, Βυδιακίου, Βελημαχίου, Δήμητρας, Μοναστηρακίου (11)
– ΛΑΓΚΑΔΙΩΝ: Φτεριάς, Λευκοχωρίου, Τουθόας, Καλονερίου, Φούσκαρι (5)
– ΤΡΙΚΟΛΩΝΩΝ: Στεμνίτσας, Ελληνικού, Παύλιας, Παλαιομοιρίου, Σύρνας, Παλαμαρίου, Ψαρίου, Άνω Καλυβακίων Τρικολώνων και Καρβουναρίου (9)
-ΤΡΟΠΑΙΩΝ: Σταυροδρομίου, Φαναρακίου, Καοτρακίου, Μπουλιαρίου, Γαλατά, Συριαμάκου, Ελαίας, Δωδεκαμέτρου, Τρανής Λάκκας, Λιβαδακί-ου, Καμενίτοας, Βυζικίου , Δάφνης Δόξας, Καλλιανίου, Περδικονερίου, Ραχών, Σπάθαρι, Τουμπιτσίου, Τριποταμιάς, Χώρας (21)
Να σημειώσουμε δε ότι στο Ελληνικό Γορτυνίας επίσης λειτουργούσε Μέση Τεχνική Σχολή Εργοδηγών από το 1974-1982, Τεχνικό Λύκειο Ελληνικού από το 1982-1990 και από το 1991-2019 η Σχολή Ταχύρρυθμης Εκπαίδευσης της ΔΕΗ.
Παραθέτουμε στη συνέχεια ένα χαρακτηριστικό κείμενο της ομάδας Λυκούρεσι:
“Σήμερα τα σχολεία άνοιξαν. Και ποιος από εμάς δεν αφήνεται τέτοιες μέρες σε ένα κύμα νοσταλγίας, θυμούμενος τα σχολικά του χρόνια; Τη μυρωδιά του καινούριου που είχαν τα τετράδια και τα βιβλία, τη φωνή του δασκάλου και της δασκάλας, τα παιχνίδια και τα ξεφωνητά στο διάλειμμα…
Σήμερα, το κουδούνι δεν χτύπησε στο χωριό μας, όπως και σε δεκάδες άλλα χωριά της Γορτυνίας. Το σχολείο δε γέμισε με παιδικές φωνές… κι αυτό πονάει. Γιατί το κλείσιμο ενός σχολείου δεν είναι απλώς το κλείδωμα μιας πόρτας∙ είναι σαν να σβήνει ένα κομμάτι από την ψυχή του χωριού. Το σχολείο ήταν πάντα το κέντρο της κοινότητας, τόπος μάθησης αλλά και πολιτισμού, χαράς και μνήμης.
Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους και μας προβληματίζουν. Στην Αρκαδία, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, το σχολικό έτος 2014-2015 είχαν εγγραφεί στην Α΄ Δημοτικού 698 παιδιά. Φέτος, το 2025-2026, οι εγγραφές μειώθηκαν στις 483. Μια μείωση, που δεν είναι απλώς αριθμός, αλλά καμπανάκι, που μας λέει πως τα χωριά αδειάζουν, πως οι νέες οικογένειες φεύγουν, πως τα γέλια λιγοστεύουν.
Κι εκεί που κάποτε η αυλή αντηχούσε από φωνές και παιχνίδια, τώρα μένει σιωπή. Και αυτή η σιωπή είναι ίσως η πιο δυνατή υπενθύμιση ότι χωρίς παιδιά δεν υπάρχει αύριο.
Δεν πρέπει να τη συνηθίσουμε. Γιατί αν συνηθίσουμε τη σιωπή, τότε θα χαθεί και η ελπίδα.
Το στοίχημα, λοιπόν, είναι πώς θα κρατήσουμε ζωντανά τα χωριά μας και τις παιδικές φωνές που τους δίνουν πνοή.”
