Το καλοκαίρι του 2025 μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη δράση, με εντελώς πρωτοποριακό για τον ελληνικό χώρο χαρακτήρα, έλαβε χώρα στην ευρύτερη περιοχή της Αρκαδίας, με επίκεντρο τη Δημητσάνα. Πρόκειται για το δεκαήμερο διεθνές ερευνητικό εργαστήριο Periplus, με άξονες το design και την καινοτομική κυκλική οικονομία – αειφορία, σε συνέργεια με την παράλληλη δημιουργική επαναξιοποίηση του τοπικού λαογραφικού πολιτισμού.
Η δράση έδωσε έμφαση στη σημασία της χρήσης τοπικών πόρων, στη μείωση του οικολογικού αποτυπώματος και στον συνδυασμό παράδοσης και τεχνολογίας για την ανάπτυξη βιώσιμων και λειτουργικών λύσεων.
Με ερευνητές διαφορετικών ηλικιών και ειδικοτήτων, επιλεγμένους προσεκτικά από μερικά από τα σημαντικότερα διεθνώς εκπαιδευτικά ιδρύματα, οργανισμούς και κέντρα διερεύνησης και υποστήριξης του πιο δυναμικού χώρου του υλικού πολιτισμού, με τα οποία και διαχρονικά συνεργάζεται ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός που οργάνωσε τη δράση. Μεταξύ αυτών τα:
The Royal College of Art (UK), Central Saint Martins UAL (UK), Duke University (USA), Goldsmiths University (UK), Victoria & Albert Museum London, Pratt Institute New York, University of the Arts London, Köln International School of Design (Germany), New Jersey Institute of Technology (USA), Edinburgh University, Swinburne University of Technology (Australia), Parsons School of Design New York, καθώς και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου από την Ελλάδα.
Ο στόχος της καινοτομικής αυτής πρωτοβουλίας είναι να εισάγει σε περιοχές διαχρονικά πλούσιες σε έθιμα και παραδόσεις, σε συνδυασμό με μοναδικό φυσικό περιβάλλον, τη λογική ανοιχτής και προς κάθε κατεύθυνση δημιουργικής επαναπροσέγγισης του τοπικού υλικού πολιτισμού (material culture).
Προχωρώντας πέρα από τα τετριμμένα, αντιμετωπίζοντας ρεαλιστικά τις προκλήσεις της εποχής και αναζητώντας με δημιουργική τόλμη νέες υποσχόμενες διαδρομές για μελλοντική ανάπτυξη στο πνεύμα της πραγματικής κυκλικής οικονομίας.
Η πρωτοβουλία αξιοποίησε ευρηματικά τη συνδυαστική γνώση και μεθοδολογία διαφορετικών πεδίων, όπως το design, η αρχιτεκτονική, η χειροτεχνία, οι καλές και εφαρμοσμένες τέχνες, η τεχνολογία νέων υλικών, η πολιτισμική εκπαίδευση και το διαπολιτισμικό management.
Ελπίζοντας ότι τόσο οι προθέσεις όσο και τα αποτελέσματα θα ωθήσουν τα πράγματα προς το καλύτερο, η δράση επιχειρεί να ενεργοποιήσει γόνιμα το ενδιαφέρον της τοπικής κοινότητας και να επηρεάσει θετικά ανθρώπους, δραστηριότητες και νοοτροπίες. Η μέχρι σήμερα ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση των τοπικών, αλλά και ευρύτερα, κοινωνιών όπου έχει λάβει χώρα η προσπάθειά μας, μας ενθαρρύνει να ελπίζουμε σε ακόμη ευρύτερη κινητοποίηση, ανταπόκριση και δημιουργικό προβληματισμό.
Συγκεκριμένα στην Αρκαδία, η ανοιχτή προς όλους διαθεματική εκθεσιακή παρουσίαση των αποτελεσμάτων ξεπέρασε κάθε προσδοκία, κερδίζοντας τις καλύτερες εντυπώσεις των Ελλήνων και ξένων επισκεπτών που παραβρέθηκαν από την ευρύτερη περιοχή.
Στη συνέχεια το project παρουσιάζεται σε συνέδρια, σεμινάρια και fora σχετικά με την καινοτομία στην ευρύτερη κυκλική οικονομία και δημιουργική αειφορία, σε συνδυασμό με την πολιτισμική επαναξιοποίηση και την κοινωνική συνέργεια.
Το εντατικό ερευνητικό εργαστήριο πεδίου στεγάστηκε στο ειδικά προσαρμοσμένο περιβάλλον του Διασυνεδριακού Πολιτιστικού Κέντρου Δημητσάνας, εισάγοντας παράλληλα το παράδειγμα μιας διαφορετικής λογικής αξιοποίησης των κοινοφελών κτηρίων μιας περιοχής.
Σημαντικό για τη συνολική δράση υπήρξε το ότι αγκαλιάστηκε και υποστηρίχθηκε άμεσα και αποκλειστικά από ανήσυχους για τον τόπο και το μέλλον του ενεργούς πολίτες της περιοχής, καθώς και από ιδιαίτερα δραστήριες συλλογικότητες όπως η Κοιν.Σ.Επ. ΜΑΙΝΑΛΟΝ και το Menalon Trail.
Επίσης καθοριστική ήταν η συμβολή δυναμικών επαγγελματιών όπως:
«Για Φαντάσου» στη Δημητσάνα, «Κόκκινος Σκίουρος», «Εργαστήριο Αργυροχρυσοχοΐας Αθανασόπουλος», «Εν Στεμνίτσα» και «Καθολικό» στη Στεμνίτσα, «Αρκαδική: Βιολογική Καλλιέργεια Αρωματικών Φυτών» στη Βυτίνα, «Ταβέρνα της Βάσως» στο Ζυγοβίστι, «Εργαστήριο Παραδοσιακής Κωδωνοποιίας Βασίλη & Κυριακής Κιντή» στα Τρόπαια, «Αποστάγματα Αιθέριων Ελαίων Σίμος» στην Τεγέα, «Ελαιοτριβείο Χριστοδουλόπουλος» στη Γορτυνία, και αρκετών άλλων.
Στην πολιτιστική υποστήριξη συνέβαλαν το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης στη Δημητσάνα του ΠΙΟΠ, το Λαογραφικό Μουσείο Βυτίνας, η Βιβλιοθήκη Δημητσάνας και η Ιερά Μητρόπολις Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως.
Περισσότερες φωτογραφίες:
